Bob Dylan - Hard To Handle

True Confessions

In februari 1986 begon Bob Dylan aan een wereldtournee met Tom Petty and the Heartbreakers. Het was van 1978 geleden dat hij zoiets nog eens gedaan had. Hij had trouwens de voorafgaande jaren nauwelijks nog op een podium gestaan.

En het was van de jaren zestig geleden dat hij nog eens samen had gewerkt met een bestaande groep: The Band.

Maar hoe kwam hij terecht bij deze veel jongere mannen, die hun carrière waren begonnen tijdens de punkperiode?
De aanzet voor deze samenwerking vond zijn oorsprong bij het desastreuse optreden van Bob Dylan tijdens Live Aid.


Live Aid

Op 13 juli 1985 vond de grootste popmanifestatie van de vorige eeuw plaats. Op initiatief van grote muil Bob Geldof vonden die dag twee concerten gelijktijdig plaats: eentje in het Wembley stadion in Londen en een tweede in het John F. Kennedy-stadion in Philadelphia. Anderhalf miljard televisiekijkers in 160 landen konden genieten van optredens van zowat iedereen die iets betekende in de jaren tachtig (behalve merkwaardig genoeg Michael Jackosn, Prince en Bruce Springsteen). Led Zeppelin en The Who kwamen eenmalig terug samen. David Bowie deed gelegenheidsduetten met Mick Jagger en Tina Turner, Elvis Costello coverde The Beatles, Madonna deed een gastoptreden bij The Thompson Twins, Bono stelde zich aan en Queen stal de show. Het zestien uur durende spektakel leverde 70 miljoen dollar op voor de slachtoffers van de hongersnood in Afrika.
Jammer genoeg ging op beide plaatsen de finale de mist in. In Wembley deed Paul McCartney's microfoon het niet en Dylan ging af in Philadelphia.

De promotor voor de festiviteiten in Amerika was Bill Graham. Hij had Dylan aangeboden om op te treden samen met Tom Petty and the Heartbreakers. Vermits hij al met een aantal van hen had samengewerkt voor Empire Burlesque, leek het een goede keuze.
Bob had echter zijn twijfels. Hij belde naar Ronnie Wood om raad. Woody vertelde hem gewoon te doen waar hij zin in had. Als Bob dat wou kon hij zelfs meekomen. Tot zijn verbazing ging de zanger op zijn aanbod in. Ronnie bracht zijn collega Keith Richards mee naar de repetities.

Maar het wachten duurde te lang en drank was er in overvloed. Wanneer ze eindelijk het podium konden bestijgen waren ze alledrie behoorlijk aangeschoten. Bovendien werd achter een gordijn vlak achter hen de laatste voorbereidingen getroffen voor het slotlied: 'We Are The World'.
De monitoren waren daarom uitgeschakeld en ze hoorden zichzelf niet spelen.
Dylan zou Dylan niet zijn indien hij zich zou houden aan een afgesproken setlist. De inspiratie van het moment dicteerde hem te openen met 'Blowin’ In The Wind'.
Maar daarna brachten de drie een rammelende versie van 'The Ballad Of Hollis Brown'. De song vertelt het verhaal over een arme boer uit South Dakota die van miserie zijn vrouw en kinderen vermoord en tenslotte de hand aan zichzelf slaat. Niet bepaald een hoopgevende boodschap voor zo een gelegenheid.
Dat inspireerde hem bovendien om op te roepen ook wat over te houden voor de mensen in eigen land die leden onder de economische gebeurtenissen - de boeren bijvoorbeeld, die moeite hadden om hun leningen af te betalen.
De drie sloten hun korte set af met 'When The Ship Comes In'. Alleen Dylan zelf kan begrijpen wat de relevantie is van zijn boodschap: "wacht maar tot ik beroemd zal zijn!"
Ron Wood vatte het goed samen: "We gingen af als een stelletje idioten."

Bob Geldof was woedend over Dylan's oproep. Hij bestempelt de oproep als "laag bij de gronds, onvergefelijk en nationalistisch."




Farm Aid

Maar Willie Nelson nam de uitdaging aan en organiseerde Farm Aid om de noodlijdende Amerikaanse boeren te helpen. Dylan kon niet anders dan er ook op te treden. Deze keer besloot hij echter Graham's advies te volgen en zich te laten bijstaan door Tom Petty en zijn bende. Hij zorgde zelf wel voor wat zwarte zangeressen.

Ze repeteerden een hele week. Daarbij speelden ze van alles: van Hank Williams, Spector, Motown, blues, Tin Pan Alley…. Benmont Tench vertelt: “Hij kent zeker een miljoen nummers, oude delta blues en zo. Wel, ze klinken alsof ze delta blues songs zijn. Soms ben ik niet zeker of het blues nummers zijn of een nieuw arrangement van ‘It’s Alright Ma’.”

Het concert zelf vond plaats op 22 september 1985 in het Memorial Stadium, in Champaign, Illinois.
Dylan bracht er zes nummers met de Heartbreakers, waarvan drie als een duet met Willie Nelson. Drie van de songs waren stevige versies van nummers uit zijn recente LP: 'Clean Cut Kid', ''ll Remember You' en 'Trust Yourself'. De uitzending van de show werd druk bekeken en de reacties van het publiek waren zeer positief.

Dylan was zelf ook onder de indruk van de brede muziekkennis en improvisatietalent van de muzikanten. Omdat de samenwerking zo goed was verlopen werd overeengekomen om samen op tournee te gaan.


True Confessions Far East Tour

Voor zijn terugkeer naar de podia koos Dylan voor de look van een vernieuwde legende, een beetje punkachtig in een mouwloos T-shirt en leren vest, kralen en een oorbel.

De True Confessions Far East Tour with Tom Petty & The Heartbreakers (je hebt een XL T-shirt nodig om zo een naam op te krijgen) ging van start op 5 februari 1986. Begonnen werd met twee concerten in Nieuw Zeeland, dan een reeks in Australië en tenslotte vier optredens in Japan. Alles samen 19 shows op 33 dagen.

Met Tom Petty & The Heartbreakers bracht Dylan vele nieuwe nummers van Empire Burlesque plus nummers uit zijn hele carrière èn ook nog eens heel wat rock 'n' roll covers. Het plan leek te zijn om “de repetities op het podium verder te zetten,” zoals Tom Petty verklapte.
Er werd dan ook begonnen en afgesloten met bluesjams. Er werd ook regelmatig van de setlist afgeweken om niet gerepeteerde nummers te brengen.
Jammer genoeg was het resultaat aanvankelijk alleen maar slordig.

Pas na een aantal shows viel alles stilaan in de plooi.

"Hij laat veel plaats voor inbreng in zijn songs," meent Mike Campbell. "Dat maakt het spontaan. Ze klinken nooit twee keer hetzelfde. Tijdens een show in Australië zouden we 'When the Night Comes Falling From The Sky' spelen, maar hij had daar geen zin in. Hij keek mij aan en riep: 'Je kent de akkoorden voor 'All Along the Watchtower' toch?' We hadden het nooit gerepeteerd. Ik riep: het zijn er maar drie, niet? En hij: 'Ja, kom aan!'
Je weet nooit wat er gaat gebeuren Er kunnen opeens nieuwe songs komen of we doen gewone nummers in een andere toonaard. Het doet mij denken aan een schoolband. Een beetje beter afgewerkt misschien, maar het heeft die losse sfeer, die frisheid en chaos."

Stan Lynch bevestigt: "Ik heb optredens meegemaakt waar iedereen op het einde ergens anders uitkwam. Maar het lijkt wel alsof - op de een of andere perverse manier - hij precies uit die chaos zijn energie haalt."


Op 9 en 10 februari trekt het hele gezelschap in Sydney de studio in om er een nummer op te nemen voor de soundtrack van een film. Petty treedt op als producer en Stevie Nicks van Fleetwood Mac komt meedoen als backingzangeres.
Het werkstuk heet oorspronkelijk 'It's Hell Time, Man!', maar omdat het wordt gebruikt voor de film Band Of The Hand wordt de titel veranderd.



'Band Of The Hand' verschijnt in april April 1986 op single. Het is, met enige voorsprong, zijn beste werk van het hele jaar.
De b-kant is niet van Dylan.


De laatste twee shows in Sydney, op 24 en 25 februari worden opgenomen en gedeeltelijk uitgezonden in de reeks Superstar Concert Series van de Amerikaanse zender Westwood One. De shows worden ook gefilmd en tien nummers zijn te zien in de koopvideo Hard To Handle.
Het hele concert van de eerste avond is ook op bootleg verschenen, als True Confessions For Carol.



Knockin' On Heaven's Door




Just Like A Woman



Witte broodsweken?

Half maart keert Bob Dylan terug naar Los Angeles.

Het verblijf aan de andere kant van de wereld heeft hem de tijd gegeven om wat na te denken over wat hij moet doen. Enkele dagen voor het vertrek, op 31 januari 1986 is Carolyn Dennis, een van zijn zwarte backingzangeressen bevallen van een dochter: Desiree Gabrielle Dennis-Dylan.
Bob is de vader en hij heeft ook het geboortecertificaat getekend. Moeder en vader hebben samen besloten het kind uit de pers te houden om haar een normale jeugd te kunnen geven.
Desiree Gabrielle heeft twee achternamen gekregen, zodat zij op latere leeftijd zelf kan beslissen welke naam zij wil gebruiken. Zij zal later voor Desiree Gabrielle Dylan kiezen en zal geregeld met haar vader samenwerken.

Maar Carolyn is slechts een van zijn vele vaste vriendinnen. Zo is er Carole Childs met wie hij al een tiental jaar een knipperlicht relatie heeft. En onlangs heeft hij kennis gemaakt met Susan Ross.
Ross is de road manager van Jackson Browne, Fleetwood Mac en ELO. Tijdens een feest vertelde ze hem dat ze een film wou schrijven. Hij vroeg haar telefoonnummer om “dat interessante idee eens te bespreken”.
Korte tijd later begonnen ze een verhouding.

Nochtans had hij amper een maand eerder tegen Charles Kaiser van de Boston Review bijna iets onthuld over zijn huwelijkse staat. Wanneer die hem vroeg of hij ooit hertrouwd was, antwoordde Dylan: "Ja, bij wijze van spreken.” En dan, een paar minuten later, “Ja, in feite wel.”
Wanneer Kaiser doorvroeg of hij dan nog steeds getrouwd was met zijn tweede vrouw antwoordde hij ontwijkend: “ik ben niet zeker.”
Pas in 2001 zal Howard Sounes in zijn uitstekende biografie Down the Highway onthullen dat Dylan op dat moment niet getrouwd was, maar dat zijn vriendin Carol Dennis wel al zeven maanden zwanger.

Uiteindelijk besluit hij toch maar te trouwen met de moeder van zijn kind. Het huwelijk wordt op 4 juni 1986 ingezegend, in Los Angeles.

Maar erg gelukkig maakt hem dat niet. Twee dagen later, staat hij ladderzat op het podium van The Forum in Los Angeles, tijdens een Amnesty International benefiet. Zelfs na de show blijft hij doordrinken.


US Summer Tour

Het Amerikaanse luik van de tournee met Tom Petty gaat drie dagen later van start, op 9 juni. De nieuwe mevrouw Dylan staat iedere avond mee op het podium - zonder dat iemand overigens op de hoogte is van haar nieuwe status.

De man zelf kan het blijkbaar allemaal niet schelen. Alleen de dagelijkse covers – drie per show – schijnt hij interessant te vinden. Voor de rest laat hij The Heartbreakers de show stelen.

Die covers variëren sterk. Zo is er 'Across the Borderline', een nummer van Ry Cooder, John Hiatt en Jim Dickinson voor de soundtrack van de film 'The Border'. Daarnaast zijn er ook jaren vijftig songs als
'We Three (My Echo, My Shadow And Me)' van The Ink Spots en 'Lonesome Town' van Ricky Nelson.

In oktober had Dylan al in een interview met Mikal Gilmore verteld dat hij er over dacht een LP vol covers op te nemen. “Sinatra, Peggy Lee… Ik hou van die mensen, maar ik zal je vertellen naar wie ik veel luister de laatste tijd – ik denk er zelfs over één van zijn vroege nummers op te nemen – Bing Crosby. Niemand kan beter zingen dan hij.”

Diezelfde Gilmore was ook getuige bij de repetities in de Zoetrope Studios. Vol weemoed denkt hij terug aan de "inventieve versies van wonderlijke songs die voorbij komen en nooit meer terugkeren." Maar Dylan had hem gewaarschuwd: "Ik weet niet of mensen dit soort dingen van mij willen horen."

"Op een avond, tijdens de repetities deed hij 'I Dreamed I Saw St. Augustine' en dan, met zijn backing zangeressen, 'White Christmas'. Het was fantastisch en iedereen wist het. I sprak er over met Benmont Tench en hij kon er niet genoeg van krijgen. Dat Dylan een song zou brengen waar niet ooit van had gehoord of waarvan niemand verwachtte dat hij hem zou zingen, en daar dan een fantastische versie van brengen.
Maar niemand kon hem overtuigen om dat ook live te doen... "

Zelf de nieuwe plaat, Knocked Out Loaded krijgt haast geen aandacht. Enkel tijdens de eerste en de laatste show brengt hij er één nummer uit.

De tournee eindigt op 6 augustus, na 41 concerten.


Het Europeese Luik van de tournee zou pas in de zomer van 1987 plaatsvinden. En Peerke zat ook toen weer in het publiek.
Maar dat is voor een andere keer.




Across The Borderline

Bob Dylan - Biograph

In januari 1985 was het precies 25 jaar geleden dat Bob Dylan helemaal naar New York lifte om er een professionele carrière als folkzanger te beginnen. Zijn platenfirma, Columbia Records grijpt de gelegenheid aan om hun sterartiest in de belangstelling te brengen.

Zonder veel publiciteit vooraf verschijnt op 28 oktober 1985 een box set: Biograph.
Zoals de titel al aangeeft bieden de vijf LP's een overzicht van Dylan's carrière. De oudste van de 53 songs dateert uit november 1961, de jongste uit augustus 1981. Alle hoogtepunten en hits zijn er natuurlijk bij: 'All Along the Watchtower, ' Blowin' in the Wind', 'Like A Rolling Stone'…

Maar wat het geheel interessant maakt zijn de vele onuitgegeven songs, b-kantjes, live versies en demo's.
Zo zijn er prachtige live-versies zoals 'Visions of Johanna' uit de legendarische tournee van 1966 en 'isis' van de Rolling Thunder revue van tien jaar later.

Andere hoogtepunten zijn de outtakes uit de Blood On The Tracks sessies en originele versie van songs die door zijn gecoverd: 'I'll Keep It With Mine' (Nico), 'Percy's Song' (Fairport Connvention), 'Quinn The Eskimo' (Manfred mann) ….
Het bleek dat sommige van die outtakes op zijn minst konden tippen aan wat wel officieel was uitgebracht. Waarom werd 'Abandoned Love' weggelaten van Desire en 'Caribbean Wind' van Shot Of Love?.

De keuze van de nummers is bepaald door Dylan's manager, Jeff Rosen.

Dylan zelf is echter niet bepaald onder de indruk van de box set: "Er zit wat onuitgegeven spul bij, maar het meeste stond al op bootlegs. Iedereen heeft dat dus al in huis. Niks nieuws dus… Eigenlijk is het gewoon herverpakken en nog duur ook."
En nog: "Het had evengoed allemaal onuitgebracht spul kunnen zijn. Als ik er zin in had dan bracht ik tien platen vol onuitgegeven songs uit. Nummers die zelfs nooit op bootlegs zijn verschenen."
"Het interessantste vind ik het boekje van Cameron" besluit Dylan.

Dat boekje van 32 bladzijden op groot formaat biedt een overzicht van Dylan's carrière, geschreven door Cameron Crowe van Rolling Stone, met vele onuitgegeven foto’s. Elke song wordt bovendien afzonderlijk toegelicht en - heel bijzonder - aangevuld met verhelderende commentaar van Dylan zelf.

Er is voor gekozen om de songs zijn niet chronologisch weer te geven, maar elk van de zes plaatkanten losjes rond een bepaald thema samen te brengen: protestsongs, liefdesliedjes… Dat concept ging een beetje verloren op de drie cd versie.

Die verscheen pas in januari 1986 (cd's waren toen nog niet echt doorgebroken).

De box set werd zeer goed ontvangen door zowel de critici als het publiek. Biograph kwam op 7 december 1985 de Billboard-albumlijst binnen en bereikte de 33ste plaats (even hoog als Empire Burlesque!)

Hoewel het concept niet nieuw was - eerder waren er al box sets van Buddy Holly en Elvis Presley - betekende Biograph vooral een doorbraak voor het genre. Zowat iedere grote naam in de muziekwereld bracht in de komende jaren een carrière overzicht uit in de vorm van een box set met minstens drie cd's.

Aansluitend zijn er nog enkele festiviteiten gepland. Op 13 november wordt Bob Dylans eerste 25 jaar in de showbusiness gevierd in het Whitney Museum in New York. Het initiatief komt van Walter Yetnikoff, de grote baas van de platenmaatschappij CBS.
De zanger krijgt er een platina plaat voor 35 miljoen verkochte platen, een tekening van Woody Guthrie en een songbook uit 1945.

ABC-TV zendt in the programma Entertainment Tonight zijn korte dankwoord uit.


Tenslotte verscheen in december 1985 bij de uitgever A. Knopf Co Lyrics 1962-1985. Het boek is een vernieuwde uitgave van Dylan's boek Writings And Drawings. Alle officiële songteksten zijn er in opgenomen, plus een pak outtakes. Maar vele meer recente outtakes, zoals 'Blind Willie McTell' ontbreken.
Het boek verkoopt goed en Dylan's status als de grootse rock-dichter wordt er door bevestigd.

Toch kon Dylan's carrière niet echt profiteren van het succes en de nieuw gevonden erkenning doordat hij de volgende drie-vier jaar op een absoluut dieptepunt zou belanden met drie zwakke platen op rij.

Bob Dylan – Empire Burlesque

“Wanneer ik een plaat maak, heb ik nummers nodig,” vertelde Dylan in ’85. “Ik begin dus in mijn zakken en laden te zoeken. Ik kies er eentje uit, dat ik nog nooit heb gezongen. Soms herinner ik me zelfs de melodie niet meer en ik probeer er dan in te komen. Soms gebeurd er dan iets fantastisch… en soms iets minder groots. Maar wat er ook gebeurd, als ik het doe in de studio is dat voor de eerste keer. Ik ken het nummer nog niet.
Vroeger bleef ik er bij, zoals het er uit kwam, of ik er van ondersteboven was of niet. Ik hield me er gewoon aan, om het niet opnieuw te moeten doen. Ik wou het niet nog eens opnemen… Zo’n jaar of twee geleden besloot ik het serieus aan te pakken en gewoon opnamen te maken.”

De laatste vijftien jaar was hij gewoon een studio te boeken voor een week, een dozijn of wat songs op te nemen en daar een plaat mee te maken. Maar nu keerde hij terug naar het systeem dat hij in de jaren zestig bezigde: de studio alleen opzoeken wanneer hij er inspiratie voor had – of zin. Een vaste band is moeilijk aan te houden op die manier en een producer… daar heeft ie even genoeg van.


Intergalactic Studio

Deze nieuwe manier van opnemen begon in juli 1984. Bob Dylan was amper twee weken terug van zijn Europese tournee.

Op 24 juli ontmoette hij in de Intergalactic Studio in New York de begeleidingsband van soulzanger Al Green. De band stond onder leiding van drummer Steve Potts, die later Al Jackson zou vervangen bij Booker T. and the MG’s en tegenwoordig bij Cat Power achter het drumstel zit.
Bob had zijn vriendin, Carolyn Dennis meegebracht, om tweede stem te zingen.

De zwarte muzikanten werden aangevuld met Ron Wood. Na Mick Taylor tegen wil en dank tot zijn bandleider te hebben benoemd, vond Bob het blijkbaar passend om diens opvolger bij de Rolling Stones uit te nodigen.

Het merkwaardige gezelschap probeerde eerst 'Honey Wait'. Mogelijk is dat een eigen compositie van de meester. Het klinkt wat als een oude Chess song, maar later is er nooit meer iets van vernomen.
Daarna gaan ze verder met 'Mountain Of Love'. Dat soulvolle nummer uit 1960 was de enige hit voor Harold Dorman. Tenslotte schakelen ze over op 'We Had It All', een countrysong uit 1974 van Donny Frittis, maar recent terug opgepikt door Dolly Parton.

De sessie leverde niets bruikbaars op. “Die kerels uit Memphis begrepen niets van Bob's akkoordenwisselingen,” verklaarde de Stones gitarist later. ”Iedere keer hij een nieuw nummer begon, koos hij een nieuwe toonaard. Of, als we een nummer een paar keer deden, deed hij het telkens in een andere toonsoort. Ik heb daar geen probleem mee, maar de band was compleet in de war.”


Delta Sound

Er worden een half dozijn nummers op band gezet, meestal in één of twee takes.
'Driftin' Too Far From Shore' staat als eerste op het programma. De titel is geleend van een jaren veertig countrysong van Roy Acuff, maar heeft daar verder niets mee te maken. Dat truukje past Dylan wel meer toe in deze periode: ook 'I'll Remember You' en 'The Very Thought Of You' zijn geleend van oude songs van respectievelijk Johnny Mercer (1942) en band leider Ray Noble (1931).

Hoewel hij de song tijdens de rest van deze sessies links laat liggen, zou hij 'Driftin' Too Far From Shore' in april 1986 terug oppikken en na overvloedige overdubben uitbrengen op Knocked Out Loaded.

De drie volgende nummers verdwijnen allemaal in de vergetelheid. Nochtans is het zes minuten lange 'Who Loves You More' is even goed als om het even welk ander nummer dat op de plaat belande. Toch kijkt Dylan er nooit meer naar om. 'Firebird' en 'Wolf' zijn enkel backing tracks, zonder zang.

De sessie wordt afgesloten met een nieuwe versie van een song uit de Infidels sessies: 'Clean Cut Kid'. Deze keer is hij wel tevreden over het resultaat.

Maar na afloop van de opnamen ziet Ron Wood met verbazing hoe Dylan het mixen overlaat aan anderen.
"[De geluidstechnici ] zeiden: 'He Bob, dit hebben we niet nodig,' en hij antwoordde dan: 'Oh, prima.' Ze maakten een mix zoals zij dat wilden en hij stond erbij en liet hen maar begaan. Ik riep: 'Hey! Je kan die kerels toch niet...Kijk! Ze hebben de backing vocals weggelaten!' Maar iets in hem liet hem niet toe in te grijpen. Als hij dezelfde vastberadenheid in de controle ruimte toonde als die hij in de studio had, zou het schitterend spul opgeleverd hebben.”



Ga toch weg!

De volgende maanden neemt Dylan vakantie. In augustus gaat hij zeilen tussen de Caribische eilanden, waar hij kan genieten van de eenzaamheid en de stilte.

In september komt hij slechts één keer in een studio. Lone Justice is een jonge band die net door zijn vriendin Carole Childs is getekend bij Geffen. Dylan gaat langs om hen een demo van 'Go Away Little Boy' te geven.
“Hij kwam naar de [Power Station] studio en leerde ons het nummer,” vertelt de zangeres van de groep, Maria McKee. “En hij bleef rondhangen. Hij bracht Ron Wood mee en ze speelden er op mee… Het duurde erg lang om het op te nemen, omdat hij vond dat ik het niet goed zong... tot ik het zong gelijk hij deed! Uiteindelijk deed ik dus mijn beste Bob Dylan imitatie en hij zei: ‘Ah, nu zing je tenminste!’”
Lone Justice is niet zo blij met het resultaat. Het nummer wordt enkel als b-kantje uitgebracht op de 12" versie van 'Sweet Sweet Baby'.


New Danville Girl

Na een pauze van vier maanden worden de sessies voor Empire Burlesque in december hervat.

De vorige maand heeft Dylan in de Oceanway Studios in Los Angeles wat muzikanten uitgeprobeerd door te jammen op covers: het van Mungo Jerry gekende 'In The Summertime', 'Freedom For The Stallion' van Allen Toussaint en 'Help Me Make It Through The Night' van Kris Kristofferson.

Uiteindelijk pikt hij er Ira Ingber uit. De gitarist is het jongere broertje van Elliot Ingber van de Mothers Of Invention en Fraternity Of Man. Zelf maakte Ira deel uit van de singer/songwriter “Mafia” uit zuid Californië, die draaide om mensen als J.D. Souther, Karla Bonoff, Jennifer Warnes, Andrew Gold en Bonnie Raitt.

Ingber kreeg de opdracht een band samen te stellen om de sessies terug op te pikken. Hij komt aanzetten met de Nashville afkomstige toetsenist Vince Melamed en bassist Carl Sealove. Met drummer Don Heffington had Dylan al kennis gemaakt tijdens de opname met Lone Justice. Hij was afkomstig uit de Hot Band van Emmylou Harris.

Deze groep muzikanten begint op 6 december in de Cherokee Studio in Hollywood aan de opname van een ambitieus nummer dat Dylan samen heeft geschreven met de schrijver Sam Shepard: 'New Danville Girl'.
Woody Guthrie had al een nummer over een ‘Danville Girl’, vandaar.

“Het heeft te maken met een man die staat te wachten voor de cinema, om een oude film met Gregory Peck te gaan kijken,” legt Shepard uit, “Hij kan het zich niet niet meer helemaal herinneren – stukjes en beetjes – en begint te fantaseren. Hij begint in zijn hoofd te praten met een vrouw… over een uitstapje dat ze samen hebben gemaakt… We hebben twee dagen aan de tekst gewerkt – Bob had de melodielijn al, die stond al op band… Hij wou er zelfs een video van maken.”

Gedurende een dag of zes week worden verschillende sessies besteed aan die ene song en iedereen is trots op het resultaat.
“Toen we de song opgenomen hadden, maakten we er een cassette van," vertelt Ira Ingber. "Hij pakte die en begon hem te draaien. De volgende keer dat we opnamen zei hij: ‘Veel mensen vinden dit wel goed.’
En dan deed hij er niks mee. Het leek of hij net deed omdat de mensen het goed vonden en dus hield hij het tegen.”

Later wordt de song toch nog uitgebracht op Knocked Out Loaded. Maar dat is een nieuwe versie, met een nieuwe title: 'Brownville Girl'. Een schaduw van het origineel.


Vierde band

Na die week wordt Ingber alweer bedankt voor zijn diensten. Tijdens de opname met Lone Justice heeft Dylan ook kennis gemaakt met Benmont Tench, toetsenist van Tom Petty. Die brengt zijn collega Heartbreakers Mike Campbell en Howie Epstein mee. Drummer Don Heffington blijft als enige over van de vorige groep.
Outsider is deze keer pianist John R. Paruolo. Die schuimt met zijn groep Jack Mack and the Heart Attack feesten en partijen af. Ze hebben één LP gemaakt Cardiac Party, geproducet door Glenn Frey van the Eagles.

Samen werken ze in de tweede helft van december gedurende een drietal sessies, waarbij een vijftal songs op band worden gezet. 'Something's Burning Baby' blijkt een van de hoogtepunten van de plaat, doorspekt met beelden van de Apocalyps.
Nochtans verliep de opname niet vlekkenloos: “Het is een vreemd nummer. Carol kende de woorden niet eens toen ze moest meezingen. Ik zag hoe ze hem probeerde te volgen. Ze moest live met hem meezingen, maar probeer dat maar eens met Bob – die weet zelf niet eens waar hij naar toe gaat.”

De andere nummers belanden in het archief ('The Girl I Left Behind' en 'Prince Of Plunder') of worden later nog eens overgedaan ('I'll Remember You' en 'Seeing The Real You At Last').

Zo komt dezelfde band op 28 januari opnieuw samen voor 'Seeing The Real You At Last'.

Dat is het eerste van drie songs op Empire Burlesque waarbij Dylan zich liet inspireren door films uit de jaren veertig en vijftig, vooral uit het genre "film noir" en bij voorkeur met Humphrey Bogart in de hoofdrol. John Bauldie ontdekte dat maar liefst vijf regels uit 'Seeing the Real You at Last', 'When the Night Comes Falling from the Sky' en 'Tight Connection to My Heart' haast letterlijke citaten zijn uit The Maltese Falcon (van John Huston - 1941). Maar ook Tokyo Joe, The Big Sleep, Sahara, To Have and Have Not en Key Largo dienden als bron.
(Voor meer info hierover: http://members.aol.com/dylanfilm/)
Zoals hij in 'New Danville Girl' toegeeft: "If there's an original thought out there, I could use it".

Ook in de loop van februari keerden de drie Heartbreakers met Heffington nog een paar keer terug naar de Cherokee Studio om er nog meer basistracks op te nemen.
Op 5 februari waren dat 'Trust Yourself' en 'I'll Remember You' en een week later - op Valentijnsdag - een paar liefdesliedjes: 'Straight A's In Love' van Johnny Cash en zijn eigen 'Emotionally Yours'. The man is in love, zoveel is duidelijk.


We Are The World

Tussendoor moest er even tijd vrijgemaakt voor wat grootse dingen.

De Ierse zanger Bob Geldoff was ontroerd geraakt bij het zien van een documentaire over de hongersnood in Ethiopië. Hij trommelde zowat iedereen op die iets betekende in de Britse popscène van de jaren tachtig. Onder de naam Band Aid namen ze een benefietsingle op: 'Do They Know It's Christmas'. Het werd een enorme hit in de Kerstperiode.

Natuurlijk kon Amerika niet achter blijven. Michael Jackson en Lionel Richie zetten een gelijkaardig project op poten, onder de bescheiden titel USA For Africa.

Op 28 januari 1985 is er voldoende schoon volk in Los Angeles verzameld voor de uitreiking van de American Music Awards. Van de gelegenheid wordt gebruik gemaakt om 'We Are The World' op te nemen.
Gerenommeerde artiesten als Diana Ross, Paul Simon, Billy Joel, Kim Carnes, Dionne Warwick, Smokey Robinson, Bette Midler, Stevie Wonder, Al Jarreau, Tina Turner en Bruce Springsteen staan te dringen voor een plaatsje voor de camera.
Dylan voelt zich erg ongemakkelijk met het hele gedoe. Hij kan zijn lijnen pas zingen nadat Stevie Wonder het, in zijn beste Dylanimitatie heeft voorgedaan.
Later verklaart hij: "Het geld voor de stervende mensen in Afrika vind ik een goed idee, maar ik was toch niet overtuigd over de boodschap van het nummer."

'We Are The World', geproducet door Quincy Jones, wordt op 7 maart 1985 uitgebracht. Het wordt één van de best verkochte singles van het jaar. Het project USA For Africa brengt in totaal ruim zestig miljoen dollar op.

In de namiddag voor de benefietopname had Dylan zelf nog even 'Seeing The Real You At Last' opgenomen, met de drie Heartbreakers, plus Heffington. Die vier keerden in de loop van februari nog twee keer terug naar de Cherokee Studio om er nog meer basistracks op te nemen.
Op 5 februari waren dat 'Trust Yourself' en 'I'll Remember You' en een week later - op Valentijnsdag - een paar liefdesliedjes: 'Straight A's In Love' van Johnny Cash en zijn eigen 'Emotionally Yours'. The man is in love, zoveel is duidelijk.


Vijfde band

Even na de sessie op Valentijnsdag, vliegt Bob Dylan terug naar New York.
Op dinsdag 19 februari staat in The Power Station alweer een nieuwe groep muzikanten ter beschikking van de zanger. Gitarist Steve van Zandt en pianist Roy Bittan komen natuurlijk uit de E Street Band, terwijl de succesvolle ritmesectie Sly Dunbar en Robbie Shakespeare uit Jamaica komen. Carolyn Dennis krijgt hulp van Queen Ester Marrow en Debra Byrd.
Samen nemen ze een wallenbakkende versie op van 'When The Night Comes Falling From The Sky', gevolgd door 'Something's Burning Baby'.

Jammer genoeg hebben de twee mannen van de E Street Band de volgende avond andere verplichtingen. Dus worden de ballads 'Never Gonna Be The Same Again', 'Waiting To Get Beat' en 'Tight Connection To My Heart' zonder hen opgenomen.

Dat laatste nummer is een bewerking van een outtake uit de Infidels sessies: 'Someone's Got A Hold Of My Heart' (terug te vinden op The Bootleg Series Volumes 1-3). De basis blijft behouden, maar de song wordt opnieuw aangekleed en voorzien van een nieuwe tekst waarbij alle religieuze verwijzingen zorgvuldig zijn weggevlakt.

Donderdag komen het verleden en de toekomst even samen. Twee gitaristen komen Bob, Sly en Robbie helpen om een nieuwe versie van 'Something's Burning, Baby' op band te zetten: Al Kooper en Stuart Kimball.
Kooper zat aan het ocrgel tijdens de opname van 'Like A Rolling Stone' in 1966 en Kimball zal vanaf 2000 in de Never Ending Tour meedraaien.
Er is ook een synthesizerspeler bijgekomen: Richard Stevenson.

Critici en kenners als Tim Riley en Clinton Heylin zijn ondersteboven van de stomende opname van 'When The Night Comes Falling From The Sky' met de E Street Band leden. Toch kiest Dylan er voor de song op zaterdag helemaal opnieuw op te nemen, in een disco-achtig arrangement.
Take 4 wordt uitverkozen om, mits de nodige overdubs, op Empire Burlesque te prijken. Gelukkig verschijnt de originele versie zes jaar later alsnog op The Bootleg Series Volumes 1-3 (Rare & Unreleased) 1961-1991.


Overdubs en mixen

Tot nu toe heeft hij zonder producer gewerkt, maar het is tijd om daar verandering in te brengen.

De sterproducer van het moment is Arthur Baker. Hoewel hij gespecialiseerd was in rap en disco heeft de man onlangs de overstap gemaakt naar de rock. Hij heeft Bruce Springsteen aan hits geholpen door lekker in het oor liggende dance remxien te maken van 'Cover me' en 'Dancing In The Dark'. Ook Cyndi Lauper scoorde goed met 'Girls Just Want To Have Fun' en New Order met 'Confusion'.
En dat wil onze man uit Duluth ook!

“Ik had zowat overal wat opgenomen en toen het tijd werd om er een plaat van te maken, bracht ik het allemaal naar [Arthur Baker],” verklaarde hij. De opdracht was simpel: "Ik wil een pak platen verkopen!"

Baker mag, in de Shake Down Studios, naar hartelust de basisopnamen overdubben en mixen. Het resultaat is dat zowat alles een zelfde jaren tachtig sausje krijgt van synthesizers en groots klinkende drums.
Daarvoor worden percussionist Bashiri Johnson en synthsizer speler Richard Seher opgetrommeld. Daarnaast zijn er blazers en natuurlijk de Queens of Rhythm: Carol en haar moeder, Esther Marrow plus Peggi Blue.

“Hij liet het klinken als een plaat,” merkte Bob Dylan trots op. “[De vorige producer] luisterde te veel naar de nummers. Ik zag hem te veel denken… Ik zag hem bezig met rollen papier tijdens een mixsessie, schreef alles op. Dat wou ik niet. Arthur luisterde alleen maar en zei, ‘Ja!’ En hij regelde het. Ik luisterde naar de klank van mijn vorige plaat en dan naar deze en deze klinkt beter.”


Een nakomertje

“Ik had negen nummers die ik wist dat op de plaat hoorden en ik had een tiende nodig,” vertelt hij. “Ik had vier nummers over en één van die zou de tiende worden."
Arthur Baker vindt echter dat de plaat best kan worden afgesloten met iets simpels. Iets rustig na zoveel geweld. Het idée om af te sluiten met alleen een akoestische gitaar en wat harmonica spreekt Dylan wel aan.
"… dus schreef ik hem. Ik schreef een nieuw nummer omdat niets anders paste.”

Die avond keert hij terug naar zijn hotel in Manhattan. Het is al na middernacht.
"Toen ik uit de lift stapte," vertelt hij in zijn Kronieken, "liep er een call girl mijn richting uit, door de gang - bleek, geel haar en een jas van vossenbont om - hoge hakken waarmee ze je hart kan doorboren. Ze had blauwe kringen om de ogen, zwarte eyeliner, donkere ogen. Ze zag er uit alsof ze slaag had gekregen en schrik had om er nog meer te krijgen. In haar hand, een glas rode wijn. 'Ik heb een drank nodig,' zei ze toen ze me passeerde. Ze had iets moois over zich, maar niets voor deze wereld."

'Dark Eyes' wordt op 3 maart opgenomen. Dylan heeft veel moeite om de melodie op band te zetten. Uiteindelijk worden drie snaren afgeplakt, zodat hij ze niet onnodig kan aanslaan. Wanneer hij het in februari 1986 nog eens probeert te spelen tijdens een show in Sydney gaat hij opnieuw de mist in. Hij laat het wijselijk bij die ene poging om het nummer live te brengen.


Empire Burlesque

Vanaf 30 mei 1985 ligt de plaat in de winkel. Op de hoes staat een foto van Bob Dylan in een trendy jasje. Even trendy als de arrangementen van Arthur Baker. En even snel verouderd.

De plaat wordt overwegend lovend ontvangen, al is er ook wel kritiek op de trendy productie. Robert Christgau heft het in Village Voice over "zijn beste werk sinds Blood on the Tracks."

Toch blijft de plaat in Amerika steken op een drieëndertigste plaats in de Billboard-albumlijst. In de Engelse albumlijst bereikt Empire Burlesque de elfde plaats.

De relatief zwakke noteringen zijn voor een stuk te wijten aan gebrek aan promotie van Dylan zelf: geen tournee, slechts een paar interviews.



Videoclipjes bij de singles

MTV is dan in volle bloei en TV is het ideale middel om promotie te maken voor een nieuwe plaat. Dus moet er een viedeoclip komen bij de eerste single: 'Tight Connection To My Heart'. Als single is het een terechte keuze: het reggae-getinte liefdesliedje is een van Dylan's beste nummers uit de jaren tachtig.

Dylan laat rondhoren of iemand ideeën heeft voor het clipje.
Uiteindellijk kiest hij voor regisseur en scenarist Paul Schrader. Hij bewondert diens film Mishima, die gedraaid is in Japan. Dus vliegen ze einde april voor twee dagen naar Tokio.

Het is Schrader's eerste videoclip. Nochtans vertelde hij in mei 1985 veel interesse te hebben voor het medium: "Een film moet je vanaf de eerste keer onmiddeliijk kunnen begrijpen. Maar een song draag je langer mee," legde hij enthousiast uit. "Een song mag je pas doorgronden na herhaalde beluistering en misschien zelfs nooit helemaal. Maar een muziekvideo zit daar tussen in. Dus wou ik dat eens onderzoeken: een filmpje maken dat pas na een aantal vertoningen zijn geheimen prijs geeft. De bedoeling was om een gefragmenteerde verhaallijn en poetische beelden door elkaar te weven - net als in Dylan's songs zelf.''
Hij gaf toe dat de zanger zelf minder enthousiast was. "Hij had wat indeeën. We zaten een paar uur rond de tafel," gaat Schrader verder. Het filmpje gaat over een man, twee vrouwen en een moord. ''Hij zei tegen mij: 'doe wat je wil, want we hebben niet veel tijd.' Ik denk dat hij liever geen video's maakt.''
De regisseur ziet dat anders: ''Er zit toekomst in. Het geeft regisseurs de kans om te experimenteren - en dat kan anders moeilijk door de hoge kosten. En je kan er alle kanten mee uit. Ze vertellen je hoe lang het moet duren en verder heb je carte blanche."

Het resultaat valt echter zwaar tegen en het blijkt Schrader's enige videoclip.




Omdat hij niet tevreden is met het clipje, gaat Dylan op zoek naar iemand anders voor de clipjes bij beide kanten van de volgende single: 'When The Night Comes Falling From The Sky' en 'Emotionally Yours'. Dave Stewart van de Eurythmics wordt aangesteld als “executive producer”.

De opnamen vinden plaats op 22 en 23 augustus in het Gymnasium van de First Methodist Church in Hollywood.
De beide filmpjes samen vertellen een verhaal, leggen de regisseurs uit: de zanger heeft een verhouding met een meisje. Ze gaat met hem naar een optreden waar hij 'When The Night Comes Falling From The Sky' speelt. Zonder dat de zanger het weet is daar echter ook zijn ex. Die kan het niet aan om hem samen te zien met een ander: ze loopt weg.
In het begin van het tweede filmpje heeft Dylan haar zien weg lopen en blijft hij alleen achter. Op zijn akoestische gitaar speelt hij dan 'Emotionally Yours', meimerend over de gemiste kansen.


De single komt in oktober op de markt. MTV draait de filmpjes echter nooit na elkaar en hierdoor gaat de clue verloren.

Hier zijn beide clipjes. De YouTube filmpjes mogen niet worden gekopieerd.

http://www.youtube.com/watch?v=U51Ll01hx6Q&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=DPjOSqaMkac&feature=related

De eigenlijke regisseurs, Markus Innocenti en Eddie Arno, vernemen pas achteraf wat de bedoeling was. “Ons werd alleen verteld dat het in zwart-wit moest. Er werd niet bij verteld waarom. Had Dylan vooraf even met ons gepraat… pas achetraf hoorden we dat het er moest uitzien als een oude Japanse film. We hadden er iets heel anders van kunnen maken.
Pas toen we Mishima zagen begrepen we wat Dylan had gewild. Als je die film ooit ziet let dan vooral op de zwart-wit scenes. Het zou interessant zijn om Dylan’s muziek onder die beelden te plakken – het zou buitengewoon zijn. Veel beter dan wat je met video kan doen. Toen begrepen we wat Dylan wou dat Schrader deed met 'Tight Connection To My Heart'. Ik kan goed begrijpen dat hij het opnieuw wou proberen nadat de eerste poging was tegengevallen. Beeld u eens in wat een prachtig resultaat je met zwart-wit beelden kon bereiken.”

Een pak outtakes van deze sessies en de songs zoals ze klonken voor Arthur Baker ze een jaren tachtig sausje gaf, kun je vinden op Naked Empire: http://rapidshare.com/files/136223451/Naked_Empire.zip
Met dank aan DylanNL voor de link.

You Belong To Me

Tell Tale Signs heet het achtste deel van Bob Dylans' Bootleg Series. Op vele muziekfora wordt de tracklist druk besproken. De een had liever alle Basement Tapes gekregen. Een ander zag liever een live album uit de gospel periode. En dan is er natuurlijk de kritiek op de tracklist. Drie versies van 'Mississipppi'? Waarom niet in chronologische volgorde? En dit of dat nummer ontbreekt…

Een van die songs die er bij had gemogen is 'You Belong To Me' - een outtake van zijn akoestische covers-album uit 1992 Good as I Been to You.

De romantische track dook twee jaar later op in de film Natural Born Killers. Trent Reznor van Nine Inch Nail was door Oliver Stone anagetrokken om goed volk te verzamelen voor de muziekjes. Patsy Cline zit erbij, Leonard Cohen, Cowboy Junkies, Peter Gabriel en natuurlijk de lange nagels zelf.
Jammer genoeg koos meneer Reznor evoor om Dylan's nummer voor een stuk te begraven onder dialoog uit de film. Een "propere" versie, zonder Woody Harrelson, is nog steeds niet opgedaagd - en daar hoopten een aantal fans op.



Bob Dylan's versie in Natural Born Killers


Comme si de rien n'etait

Het is geen originele compositie van de neuzelende bard, zoals mevrouw Sarkozy denkt. Op haar nieuwste cd Comme si de rien n'etait brengt Carla Bruni een cover van het prachtige nummer.

See the pyramids around the Nile
Watch the sun rise
From the tropic isle
Just remember darling
All the while
You belong to me
See the market place
In old Algiers
Send me photographs and souvenirs
Just remember
When a dream appears
You belong to me

And I'll be so alone without you
Maybe you'll be lonesome too

Fly the ocean
In a silver plane
See the jungle
When it's wet with rain
Just remember till
You're home again
You belong to me

Oh I'll be so alone without you
Maybe you'll be lonesome too

Fly the ocean
In a silver plane
See the jungle
When it's wet with rain
Just remember till
You're home again
You belong to me

De zangeres herinnert er haar geliefde aan dat waar hij zich ook bevindt, wat zij ook beleeft, "you belong to me." Natuurlijk is het gemakkelijk om hier in allusies te zien op recente gebeurtenissen in het leven van de knappe Italiaanse.
In december werd het kersverse koppel voor het eerst samen opgemerkt in Egypte en even later trok de president alleen naar Algerije, terwijl zijn geliefde alleen achter bleef in Parijs. Teveel overeenkomsten om toevallig te zijn.


In de hoesnota's staat aangegeven dat het nummer door Bob Dylan werd geschreven. Dat is niet het geval. Robke Zimmerman had zelfs nog geen haar op zijn… euh, tanden toen het nummer werd geschreven.

Amazon.fr probeert dat recht te zetten: "popularisé par Bob Dylan et écrit par Pee Wee King" heet het daar. Maar zelfs dat is maar benadering van de waarheid.

De officiële credits lezen: "Pee Wee King, Redd Stewart and Chilton Price".


Pee Wee King

Pee Wee King was een uitstekende fiddler, van Poolse afkomst. Zijn specialiteit was het bewerken van walzen, polkas en cowboy songs tot country. In de jaren veertig tourde hij met zijn eigen band rond. De zanger van die band, the Golden West Cowboys, was Redd Stewart.
In 1951 beleefden de twee hun grote doorbraak toen hun song 'The Tennessee Waltz door Patti Page de hitlijsten werd ingezongen. Ze hadden het nummer vijf jaar eerder geschreven, als een bewerking van 'The Kentucky Waltz" van de toonaangevende bluegrass muzikant Bill Monroe.

King had ook zijn eigen programma bij de radiozender WAVE, die uitzond van uit Louisville, Kentucky.
In de muziekbibliotheek van het radiostation werkte Chilton Price.

Chilton was in 1914 geboren in de buurt van Fern Creek, Kentucky.
Haar vader, Chesley Hunter Searcy, was advocaat en amateur muzikant. Hij had haar de liefde voor de piano bijgebracht. Ze studeerde muziek aan de universiteit van Louisville en speelde viool bij het plaatselijke orkest tijdens de jaren dertig en veertig. Na haar huwelijk met de zakenman Robert L. Price vond ze een vaste job in de muziekbibliotheek gemakkelijker te combineren met de opvoeding van haar dochter.


De bibliothecaresse

Ze had zelf ook enkele liedjes geschreven. Eentje daarvan ging over King, die regelmatig een praatje kwam slaan, wanneer hij in de bibliotheek wat 78-toeren platen kwam oppikken voor zijn show. De song heette 'Slowpoke'. King was meteen enthousiast. Hij raadde haar aan de muziek vast te laten leggen bij een uitgever. Daar kende zij echter niks van. Kon hij dat niet voor haar doen.

King nam het nummer op, met Stewart als zanger. 'Slowpoke' werd in 1951 de grootste hit voor Pee Wee King en zijn band. Een nummer 1 op de Billboard hitlijst.
De credits voor de song waren: "Pee Wee King, Redd Stewart and Chilton Price".
Wanneer haar later werd gevraagd of de twee heren iets hadden bijgedragen aan de tekst, antwoordde ze: "Geen woord". En aan de muziek? "Geen noot".
Maar ze vond het niet erg, voegde ze er aan toe, in een interview met Nick Clooney: "Ik wist niks over de muziek business. Als zij het niet hadden uitgegeven, zou het waarschijnlijk nooit verschenen zijn.
Ik beleefde een fantastische tijd. Ik dineerde met Mitch Miller in New York City. Ik schreef nog meer songs. De mensen vonden het mooi. Ik schreef zelfs een nummer voor Doris Day, en die zong het in een film. Ik bedoel maar, dat zou allemaal niet zijn gebeurd zonder Pee Wee King en Redd Stewart.
Ik ben hen dankbaar."

Natuurlijk vroegen de mannen haar of ze nog meer materiaal had. Ze had nog een liedje dat ze tijdens de oorlog had geschreven, over een meisje dat verlangt naar haar jongen die in verre streken is gaan vechten. King en Stewart haalden de verwijzingen naar de oorlog er uit en gaven het een nieuwe titel: 'You Belong to Me'.
Ook deze keer zetten zij hun namen er onder.

Sue Thompson zette de eerste versie op plaat voor het country label Mercury. Die versie sloeg niet echt aan.
Patti Page coverde het daarna voor een b-kantje. De a-kant, 'I Went to Your Wedding', bereikte de eerste plaats en daardoor kreeg de andere kant ook veel aandacht. Het bereikte zelfs de vierde plaats in de hitlijst.

Zoals toen gebruikelijk pikten onmiddellijk vele andere artiesten het succesnummer op. Dean Martin haalde als hoogste notering een twaalfde plaats.



Dean Martin

Maar de populairste versie werd die van Jo Stafford. Haar cover schoot door naar de top aan beide kanten van de oceaan. Het werd zelfs het allereerste nummer in Engeland, gezongen door een vrouw, dat de felbegeerde eerste plaats haalde.



Jo Stafford

In augustus 1952 stonden de drie versies dus naast elkaar in de Amerikaanse top 20. De verkoopscijfers werden gecombineerd in de hitlijst van Cash Box, waar het nummer een half jaar lang in genoteerd bleef, met als hoogste notering de nummer 1.

Tien jaar later zongen The Duprees het nummer nog eens de top 10 in, met een doo-wop versie.



The Duprees


In de film

Naast Bob Dylan dook de song nog een aantal keren op in films. Jason Wade, de zanger van Lifehouse bracht het in 2001 de film Shrek, terwijl Tori Amos twee jaar excelleert tijdens een trouwfeest in Mona Lisa Smile.






En ben ik het alleen die 'You Belong To Me' terug hoort in Dylan's eigen 'Make You Feel My Love'?

Delia's Gone - deel 2

Kerstavond van het jaar 1900

De Yamacraw buurt van Savannah, Georgia stond bekend als "arm, zwart en gewelddadig". Die avond werd er Kerstmis gevierd in het huis van Willie West. Er was veel volk. Iemand speelde op het orgel. Er werd gelachen en gezongen. De drank verhoogde de feestvreugde.

Een van de gasten was het buurmeisje, Delia Green. Ze was pas veertien en werkte voor West als poetsvrouw. Haar vriendje, Cooney was er ook. Eigenlijk heette hij Moses Houston. Hij was vijftien.
De kinderen hadden al eerder die avond ruzie gemaakt.
Omstreeks kwart na elf was het weer prijs. Cooney had het meisje geplaagd door te zeggen dat ze zijn vrouw was. Hij had lopen opscheppen over hun seksuele activiteiten.
Cooney: "Mijn vrouwtje is boos op mij, vanavond. Ze luistert niet. Ze praat niet met me. (Tot Delia:) "Je weet niet hoeveel ik van je hou."
Delia: "Jij hoerenjong. Je gaat al vier maanden met me. Je weet dat ik een dame ben."
Cooney: "Dat is een leugen. Je weet dat ik je al zo dikwijls heb gehad als ik vingers en tenen heb."
Delia: "Jij liegt!"
Op dat moment greep Willie West in. Hij driegde ermee de jongen buiten te zetten als hij zich niet gedroeg.
Boos liep Cooney zelf naar de deur, maar dan scheen hij zich te bedenken. Opeens nam hij een revolver en schoot. Het meisje werd getroffen in de maag en zakte bloedend in elkaar.
Verschrikt door wat hij zelf had aangericht rende de jongen de deur uit. Enkele andere gasten renden hem achterna en brachten hem terug binnen.
Het zwaar gewonde meisje werd naar het huis van haar moeder gebracht, waar ze op Kerstdag, om 4 uur in de ochtend overleed. Ze werd begraven in een naamloos graf op het kerkhof van Laurel Grove South in Savannah.



Cool in de rechtszaak

In maart 1901 moest Moses Houston zich verantwoorden voor de rechtbank.

De plaatselijke pers volgde de zittingen op de voet. Vanaf het begin beklemtonen ze hoe kalm, cool, beslist en beleefd Cooney was. De jongen verscheen in de rechtbank, gekleed in een korte broek - "mijn lange broek is in de was".
Een krant meldt dat hij "meer dan gemiddeld intelligent lijkt voor een neger".

Hij hield vol dat het om een ongeluk ging.
Hij vertelde hoe hij omstreeks 7 uur die avond naar het huis van meneer West was gegaan. Hij was op zoek naar Delia, maar die was er niet. Meneer West vroeg Cooney dan om een pistol op te gaan halen dat hij had binnen gebracht om te worden hersteld.
Toen Cooney terug kwam legde hij het pistool onder een doekje op tafel.
Hij werd opnieuw om een boodschap gestuurd. Deze keer moest hij bier en whiskey bij halen. Bij zijn terugkeer begon hij te spelen met een andere jongen. "...die pakte het pistol en we waren er om aan het vechten. Ik kreeg het te pakken. Het pistool ging af en Delia werd getroffen."
Deze versie werd bevestigd door ene Willie Mills.
Maar drie andere getuigen haalden het verhaal onderuit. Mills was zelfs al weg toen het schot viel. Alle drie bevestigden dat de beschuldigde woest werd nadat Delia hem had uitgescholden voor "a son of a bitch."

Raiford Falligant, de blanke advocaat van de beschuldigde wees op de jeugdige leeftijd van de jongen. Hij beklemtoonde ook dat het huis een slechte reputatie had en dat iedereen gedronken had.

De jury verklaarde hem schuldig. Maar beval tegelijk aan rekening te houden met zijn jonge leeftijd. Hierdoor ontsnapte Houston aan de doodstraf en kwam hij er van af met een veroordeling tot levenslange dwangarbeid.
Terwijl zijn moeder, "een oude zwarte, maar respectabele uitziende vrouw" in elkaar zakte bij het aanhoren van het verdict, bleef de jongen kalm en antwoordde - waarschijnlijk op aanraden van zijn advocaat: "Thank you, sir."

Wanneer men hem achteraf vroeg wat hij er van vond, zei hij dat hij "er niet blij mee was maar dat hij het zou moeten verdragen."

De volgende dag melden de kranten uitgebreid dat de jongen geen spijt betoonde. Erger nog, ze laten het voorkomen dat de jongen eerder triomfantelijk het vonnis had aanhoord en de blanke rechter had bespot.


Geboorte van een traditional

Al snel werden de gebeurtenissen verwerkt in een lied, dat lokaal de ronde deed. Is het uit woede om zo een zware straf voor een kind? Of misschien is het puur uit cynisme omwille van de verslaggeving in de kranten dat men een parodie maakt van de gebeurtenissen.

In de song wordt nergens vermeld dat het eigenlijk om twee kinderen gaat en ook het feit dat het kleurlingen waren wordt verzwegen. Integendeel zelfs: omdat de naam Cooney in die richting zou wijzen krijgt de moordenaar een nieuwe naam: nu eens heet hij Curtis of Curly, dan weer is het Kenny of Tony.

De klemtoon komt helemaal te liggen op de stoere, koele houding van de moordenaar.
Om het helemaal duidelijk te maken wordt aan het einde nog wat nieuws toegevoegd. Wanneer de rechter Curly (of Tony,…) een straf van 99 jaar oplegt, reageert hij laconiek: "99? Mijn jongere broer heeft 999 jaar gekregen."

De naam het onschuldige slachtoffer daarentegen wordt besmeurd: Delia wordt bestempeld als rounder (gokker bij het dobbelen). Verongelijkt merkt de dader op: "You loved all them rounders, never did love me."
De ondertoon is: iemand met zo een losbandig leven verdient geen respect. Zij heeft het zelf gezocht.

Uiteindelijk, zo meldt de zanger nog, zijn er nu twee levens verwoest: "Curtis in the jailhouse, drinking from an old tin cup". Wat heeft het voor zin? Daardoor komt zij toch niet terug, want "Delia's in the graveyard, she ain't gettin' up."



Een van de allereerste bluesnummers

In een interview vertelde Reverend Gary Davies ooit dat dit nummer de eerste bluessong was die hij ooit hoorde. "[De bluesvorm] brak door in 1910. Ik heb geen idee waar die opeens vandaan kwam. Ik hoorde hem voor het eerst toen er iemand in mijn straat wat op een gitaar zat te tokkelen. Dat was de eerste die ik, wat ze noemen "the blues", hoorde spelen.
Toen ik gitaar begon te spelen bestond er niet eens iets dat "blues" werd genoemd. Ze speelden andere songs. De blues begon toen pas te ontstaan.
Op de vraag wie de eerste bluesspeler was die hij hoorde, antwoordde de blinde zanger: "Een kerel die Porter Irving heette. Hij speelde dat nummer over Delia. Hij werd geboren in South Carolina, waar ik ook vandaan kom."

Delia, Delia how could it be?
Wanted everyone,
But you never had time for me
All the friends I ever had are gone.

Dat situeert het ontstaan van de tekst in het eerste decennium van de vorige eeuw.

De bladmuziek van ' One more Rounder Gone' wordt voor het eerst gepubliceerd in 1911.

Die titel verwijst naar een van de vele varianten voor het "refrein". Een echt refrein is er niet, maar de laatste regel van elke strofe komt telkens terug.
Opvallen is het groot aantal varianten voor die laatste regel: "One more rounder gone", "All I done had done gone", "Poor gal, she gone", "She's dead, she's dead and gone" of "All the friends I ever had are gone".

De vaudeville artiest Reese du Pree bracht deze titel in februari 1924 voor het eerst op het OKEH label, als b-kant van 'Norfolk Blues'. Du Pree is een van de mannen die aanspraak maakt op de titel van eerste bluesman. Daarvoor wordt verwezen naar zijn eerste 78-toerenplaat 'Long Ago Blues', uit november 1923. Daarop is overigens geen gitaar te horen maar begeleiding van een piano.
De versie van du Pree is in 1996 verschenen op de cd Male Blues Of The Twenties. Volume 1.

M. L. Hamlin publiceert de bladmuziek van 'Delia's Gone' in 1924. Hij heeft de song in Durham, North Carolina genoteerd. Een andere uitgever, N. I. White volgt een jaar later. Hij meldt dat hij de song heeft opgeschreven "volgens de herinnering van Goodell uit Spartanburg, South Carolina. Die leerde het van een oude neger die hij één dollar betaalde om hem te leren gitaarspelen." Dat zou zijn gebeurd tussen 1900 en 1904.

Newman L. White meldt in 1928, in American Negro Folk Songs: "Merk op dat in alle "Delie" songs - die nauw verwant zijn aan 'Frankie and Albert', misschien zelfs stamen van de dezelfde bron - de situatie omgekeerd is: de vrouw wordt neergeschoten door de man in plaats van andersom."



Twee keer Blind Willie McTell

Lead Belly neemt een versie op in de jaren dertig, gevolgd door Blind Willie McTell in 1940. Heet het dan nog 'Little Delia', negen jaar later zet hij de song opnieuw op band, voor de plaat Atlanta 12 String, op Atlantic Records.
Deze keer heet de song 'Delia's Gone'.

Ook McTell situeert beide hoofdrolspelers in een milieu van gokkers en dobbelaars. Dat maakt het allemaal minder erg: "She's one more rounder gone."
Niemand behoudt enige waardigheid: Delia's ouders vinden haar dood minder erg dan het feit dat ze niet thuis is gestorven. En Delia zelf is van geen belang. Ze is slechts de aanleiding waardoor het hof de schaamteloze moordenaar kan straffen.

Hij is ook de eerste die een reden opgeeft voor de moord:

Delia, Delia how can it be?
Say you love them rounders
And you don't love me.
She's all I got is gone.

McTell legt niet de nadruk op het verhaal, maar breekt de song op in vele korte fragmenten, die heen en weer schieten in de chronologie. En ieder even wat aandacht geven. Maar Kenny steelt natuurlijk weer de show:

Kenny said to judge, "What's the fuss about?
Just that no good woman trying to put me out"



Naar de Caribische eilanden

Op de een of andere manier raakt de song onder de naam 'Delia's Gone' populair op de Bahama's.

Daar duikt voor het eerst een regel op, waarmee elke strofe wordt beëindigd: "Delia's gone, one more round, Delia's gone". Waarschijnlijk was het slangwoord "rounder" (gokker) - uit de regel "One more rounder gone" - daar niet gekend.

De mento banjospeler Blake Alphonso Higgs zet de song in 1952 op plaat. Onder de naam Blind Blake is hij jarenlang leider van het huisorkest in het Royal Victoria Hotel in Nassau. Amerikaanse toeristen willen wel eens een van zijn platen mee naar huis nemen. Rum & Coconut Water bijvoorbeeld, met daarop songs als 'Sloop John B' en 'Delia's Gone".
Zo maakt de song terug de oversteek naar het Amerikaanse vasteland.

Net op tijd voor de Calypso-rage die begin jaren vijftig doorbreekt.
Josh White, Pete Seeger en Harry Belafonte, transformeren 'Delia's Gone' terug in een Amerikaanse ballade, zei het met een Caribische ondertoon.

Later volgen nog country en rockversies, onder andere van Bud & Travis en Waylon Jennings".


Johnny Cash

Na een optreden in Santa Fe, op 27 februari 1993, was Rick Rubin de zanger gaan opzoeken in zijn kleedkamer. Rubin is een grote bebaarde kerel, eigenaar van het platenlabel Def American Records, dat uitsluitend rap en heavy metalbands een platform gaf. Hij stelde de countrylegende voor om samen een plaat te maken. Maar helemaal anders dan de platen die Cash de afgelopen twintig jaar maakte. Terug naar de essentie: puur en kaal. Alleen een zanger met zijn gitaar. Dat zou hem terug kunnen laten aansluiting vinden bij een jong publiek.
Cash geloofde er niet in, maar besloot de producer toch een kans te geven.

De nu legendarische "Living Room Sessions" vonden plaats tussen 17 en 20 mei 1993 - een paar vrije dagen in het drukke tourschema van de 61 jarige man. De opnamen waren oorspronkelijk alleen maar bedoeld als demosessies. Naast nieuwe versies van songs uit Cash zijn rijke repertoire, kwam Rubin aanzetten met hedendaagse songs van mensen als Tom Waits en Glenn Danzig.
"Ik koos songs die ik goed vind," verklaarde Cash. "Vele daarvan zijn zwaar op de hand en vele ook zeer donker. Er valt niet veel te lachen. "Misschien vloeit er wat meer bloed op de deze cd dan op het gemiddelde folk of country album." Het thema van de cd "is kind of sin and redemption," lichtte hij nog toe.

Een van de songs, die Cash aandroeg is 'Delia's Gone'. "Ik zing het vaak tijdens concerten - fans vragen er altijd om. Dus dacht ik: ik neem een nieuwe versie op en probeer het uit voor een nieuw publiek."

Hij zette het nummer in 1962 op zijn dertiende langspeelplaat The Sound of Johnny Cash. De song werd toen toegeschreven aan de mysterieuze figuren Karl Silbersdorf en Dick Toops. Van geen van hen is verder nog ooit iets opgedoken.

Voor de gelegenheid heeft Cash de tekst aangepast: "Ik schreef een nieuwe tekst voor de traditional, omdat ik de oude tekst vergeten was."

Zoals vroeger ook al het geval was, brengt hij het verhaal alsof het hemzelf is overkomen. Hij is een naamloze, berekende moordenaar die, de "low-down, triflin'" Delia na gereisd is naar Memphis. Zodra hij haar heeft gevonden bind hij haar op een stoel en schiet haar genadeloos neer.

First time I shot her, I shot her in the side
Hard to watch her suffer, but with the second shot she died

De luisteraar komt niets te weten over het motief voor de moord.
Zijn geweten begint pas te knagen als hij in de cel belandt, belaagd door het spookbeeld van Delia.

But jailer, oh jailer, jailer I can't sleep
'Cuz all around my bedside I hear the patter of Delia's feet

Maar dat duurt maar even, want in de laatste strofe raadt hij de luisteraar aan zich niet te laten doen:

So if your woman's devilish, you can let her run
Or you can bring her down and do her like Delia got done

Ze heeft er tenslotte om gevraagd.

Ondanks het weinig opgewekte thema werd 'Delia' Gone' in april 1994 naar voor geschoven als de eerste single en openingsnummer van is de come-back cd American Recordings.
Anton Corbijn nam er een video voor op. Kate Moss lijkt niet erg op een zwart, veertien jarig meisje. Maar dat hindert niet. De clip sloeg aan bij de MTV-generatie.
Toch haalde de single de hitlijsten niet. Niet alleen omdat de song niet werd gedraaid op de Amerikaanse radio, maar vooral omdat de distributie van het Def American label nog niet op punt stond.
Dat kwam allemaal in orde, zodar Sony de zaak in handen nam.

Terzijde: ook de trage versie van 'I'm Free from the Chain Gang Now', waarmee de laatste American cd A Hundred Highways afsluit is een remake van diezelfde LP uit 1962. Waarmee de cirkel rond is.



Bob Dylan - "All the friends I ever had are gone"

Mogelijk haalde Rubin zijn inspiratie voor de terugkeer van Cash bij Bob Dylan's eerste akoestische rootsplaat. Good As I Been To You was uitgekomen in november 1992 - enkele weken voor zijn bezoek aan de man in black.
Op die plaat horen we ook enkel Dylan zelf: zijn stem en akoestische gitaar.

Voor de opvolger, opgenomen in de zomer van 1993, neemt de man uit Duluth, ook een nieuwe versie op van de oude traditional. Ook hij had het nummer aan het begin van de jaren zestig voor het eerst gebracht. Helemaal aan het begin van zijn carrière, stond het nummer op zijn repertoire tijdens optredens in het Dinkytown folk circuit in Minneapolis.

En ook Dylan neemt niet zomaar klakkeloos een bestaande versie over (al heeft hij wel heel goed geluisterd naar de versie van Stefan Grossman op Aunt Molly's Murray Farm uit 1969). Hij heeft zijn interpretatie zowel gemodelleerd op de versie van Blind Willie McTell als op die van Reverend Gary Davies.

In zijn cryptische hoesnota's licht hij toe:
"DELIA is een triest verhaal - twee of meer versies versmeed tot een. de song laat niets in het midden, komt de bocht om gevlogen, lijkt over misplaatste loyaliteit te gaan.
Delia zelf, niet bepaald koningin Gertrude, Elizabeth 1 of zelfs Evita Peron, rijdt niet op een Harley Davidson over de snelweg door de woestijn, heeft geen nieuw bloed nodig & zou nooit zomaar gaan winkelen.
De kerel in de rechtbank klinkt als een pooier in primaire kleuren. Hij heeft geen interesse in moskees op een tempelberg, het laatste oordeel of wereldoorlog 111, stopt zijn hoofd niet tussen zijn knieën & weent niet & draagt geen punthoed. Hij verontschuldigt zich niet & is gedoemd om te worden vergeten.
Heeft deze song rechtschapenheid? Reken maar. Tolerantie van het onaanvaardbare lijdt tot de laatste opkuis.
de zanger praat niet met zijn kop vol drank."

In zijn versie veranderd hij het perspectief van de verteller. Waar bij anderen het thema eerder hard of gevoelloos wordt neergezet, slaagt hij er in een toon te vinden die wijst op verlangen en een pijnlijk verlies. Hoewel de moord gepleegd wordt door ene Curtis, blijft de zanger helemaal alleen achter. "All the friends I ever had are gone."

Alles in zijn versie is gericht op het overbrengen van die boodschap: de melodie, de gehavende stem, het steeds weer herhalen van het refrein over verloren vrienden en tenslotte het omkeren van de laatste twee regels, waar hij eerst verteld dat Delia niet van hem hield, om dan toch nog te klagen dat ze geen tijd had voor hem.

Hoewel Dylan zijn songs een paar maanden later op band zette dan Cash, lag zijn versie een half jaar eerder in de winkel. World Gone Wrong verscheen in oktober 1993.



Wyclef Jean

Op 7 april 1999 stond Johnny Cash voor het eerst terug op de scène, na zijn zware ziekte. De American Record platen hebben hem helemaal terug aan de top gebracht. Hij heeft letterlijk zijn opgestoken middelvinger getoond aan het Nashville establishment dat hem had afgeschreven.

Zijn terugkeer kan dan ook in stijl worden gevierd met een grootste show, waaraan onder andere Bruce Springsteen en U2 meedoen. Dave Matthews is er ook, Willie Nelson en natuurlijk Emmylou Harris. Bob Dylan stuurt een speciaal opgenomen video.

Maar de verassing van de avond is rapper Wyclef Jean.
"Rick Rubin belde me," legde Jean uit. "Hij weet dat ik een brede smaak heb. Ik luister naar hip-hop maar ook naar country, klassiek, maakt niet uit. Toen ik - eventjes maar - op de universiteit zat leerde ik [de muziek van] Johnny Cash kenne. Zijn stijl sprak me: de man in het zwart, weet je wel… dat rebelse. Zijn teksten en manier van vertellen zijn eigenlijk net hetzelfde als bij rap music. Hij sloot geen compromissen in zijn teksten."

Die avond bracht Wyclef Jean een rapversie van 'Delia's Gone'. Voor de gelegenheid getooid met een Stetson.





Met dank aan…

John Garst, een professor aan de Universiteit van Georgia,die in 2000 de ware toedracht onthulde van dit verhaal. Hij ging op onderzoek, op basis van een brief uit 1928. Daarin melde de folklorist Robert Winslow Gordon aan de Library of Congress dat de oorsprong van het "Cooney Killed Delia" verhaal terug ging op waar gebeurde feiten in de zwarte buurt van Savannah, Georgia. Gordon melde dat hij krantenartikels gevonden had en ook dat hij had gesproken met de moeder van het meisje en de politieagent die de moordenaar had opgepakt. Hij had, zo schreef hij, 28 verschillende versies van het nummer terug gevonden en vijftig bladzijden van de rechtszaak gekopieerd.
Gordon's bevindingen werden echter nooit gepubliceerd en de papieren raakten verloren.

Garst heeft dan de microfilms onderzocht van Savannah Morning News en de Savannah Evening Press. Daarin vond hij de melding van de moord en de verslagen van de rechtszaak.

Delia's Gone - deel 1

Het is 1994 - De muziekpers speelt Blur en Oasis tegen elkaar uit. Wie de ene groep leuk vindt moet de andere haten.

Tussen al dat Britpop geweld op MTV is er een video die er tussen uitspringt. Zwart-wit beelden van een oude man in het zwart. Hij speelt gitaar bij een open graf. Daarin ligt een vrouwenlijk: Kate Moss.
Tijdens flash backs in sepiatonen wordt gesuggereerd hoe hij haar heeft vastgebonden en vermoord.

Delia, oh Delia, Delia all my life
If I hadn't-a shot poor Delia, I'd have had her for my wife
Delia's gone, one more round, Delia's gone

Dit lijkt er meer op. Dit is de kerel die we kennen van "I shot a man in Rebo, just to watch him die."
Zonder strijkers, zonder koortjes. Geen suiker.
Johnny Cash is terug.


Een half jaar eerder bezong Bob Dylan ook de dood van een Delia op zijn tweede akoestische roots-cd. Misschien wel het hoogtepunt van World Gone Wrong.

Bij hem klinkt het:

Delia was a gambling girl, gambled all around,
Delia was a gambling girl, she laid her money down.
All the friends I ever had are gone.




Een heel andere song.
Of toch niet?

Wie is Delia en waarom moest ze dood?

Bob Dylan - Real Live

Plannen en realiteit

Opgeladen door het geslaagde TV-optreden bij Letterman (zie Infidels) wil Bob Dylan, voor het eerst sinds bijna drie jaar terug op tournee - maar niet in Amerika. Hij is de slechte kritieken en de tegenvallende ticketverkoop van de religieuze tournees nog niet vergeten.
Zuid-Amerika ziet hij wel zitten. Een heel continent waar hij nog nooit is geweest.

In april 1984 beginnen de repetities, gewoon bij hem thuis in Point Dune, in Malibu. Zoals gewoonlijk experimenteert hij met verschillende muzikanten om de perfecte combinatie te ontdekken: Charlie Quintana en Ian Wallace als drummers, Tony Marsico, Greg Sutton, Tim Drummond en Greg Eyrich als bassisten en Nicky Hopkins en Benmont Tench op toetsen.
Enkel de gitarist staat vast: Mick Taylor. Hij was blijkbaar tevreden over diens inbreng bij de opnamen van Infidels. De ex-Rolling Stone gitarist brengt zijn goede vriend Colin Allen mee. Die heeft nog gedrumd bij Focus en rencenter bij de rëunie van de Bluesbreakers.

Maar na een paar weken wordt het duidelijk dat de plannen moeten worden gewijzigd. Volgens promotor Bill Graham is rondtrekken door het zuiden niet mogelijk – te chaotisch. In plaats daarvan stelt Graham voor, dat Dylan - voor het eerst in zijn carrière - alleen door Europa zou touren. Alle voorgaande keren heeft hij Europa aangedaan in het kader van een groter opzet: voor of na een Amerikaanse tournee. Graham heeft nog meer goede raad: hij adviseert om nog iemand mee te nemen. Een andere grote naam. Dat drukt de kosten en lokt grotere publieksaantallen. Het wordt Bob Dylan's eerste stadiumtournee.

De zanger zelf kan het dan eigenlijk al lang niets meer schelen. "Ik wou naar Zuid Amerika, maar dat scheen niet te gaan en dus deed ik deze tour maar... Er is geen speciale aanleiding voor...Ik wou eigenlijk naar Zuid Amerika... Maar op het laatst had ik me mentaal voorbereid om iets te doen en dus deed ik dit maar, omdat dat andere niet doorging."

Hij stelt Mick Taylor aan als leider en laat het volledig aan hem over om een band samen te stellen. Taylor kiest als drummer Colin Allen. Aan de toetsen had hij graag Nicky Hopkins gehad, maar wanneer die een piano vraagt, blijkt dat te duur. Ook Heartbreaker Benmont Tench blijkt niet beschikbaar. Faces toetsenist Ian MacLagan wordt dan maar ingeroepen. Bassist Gregg Sutton is de enige van de jonge kerels die overblijft van Dylan's keuze.
Voor het eerst in tien jaar wordt Dylan dus begeleid door een kleine band en zonder backingzangeressen.

Pas einde mei is de definitieve bezetting gekend. Veel tijd om te repeteren is er dan niet meer.
"Repeteren met Dylan heft sowieso geen zin," meent Ian MacLagan, "hij gooit er altijd nummers tussen die je nog nooit hebt gehoord. Dylan zei niet veel, maar zo is hij nu eenmaal."

Inderdaad, wanneer ze samen komen in het Beverley Theater in Los Angeles, weigert Dylan om instructies te geven. Hij laat alles over aan Mick Taylor. Maar die heeft geen idee wat er van hem wordt verlangd. Na afloop van de eerste repetitie stapt MacLagan naar Dylan toe en zegt hem: "Bedankt Bob, het is een eer om met jou te mogen werken." Bob mompelt terug: "Ik hoop dat je nog hetzelfde zegt eens de tour voorbij is."

Pas wanneer de tournee drie weken bezig is, durft Colin Allen het eindelijk aan om Bob Dylan te vragen hoe het nu eigenlijk zit met het einde van zijn songs. “We zaten in Rome in ons hotel… We zaten buiten en Bob was er bij, en ik zei: ‘Hey, Bob, als je zo naar mij kijkt op het einde van een nummer, wat bedoel je dan? Wil je dat ik er onmiddellijk een eind aan maak, of zo rap mogelijk of wacht tot de volgende tempoverandering? Hij antwoordt: ‘Wel, ik vindt dat we genoeg hebben gedaan met dat nummer en dat we er mee moeten stoppen als we ons daar goed bij voelen.’
Daar heeft een mens iets aan!"

"De ritmesectie was een vreemde combinatie," legt MacLagan uit: "Colin Allen speelde in de jaren zeventig bij Zoot Money, toen dingske er nog bij was, die van The Police [Andy Summers]. Dat was de laatste keer dat ik hem gezien had. Dat was vijftien jaar geleden. Greg Sutton kende ik niet. Maar de ritmesectie vond ik uitstekend. Een beetje rommelig misschien. Een extra gitarist was niet slecht geweest."

De splinternieuwe titels die Dylan uitprobeert tijdens de repetities duiken overigens later nooit meer terug op: 'Dirty Lies', 'Enough Is Enough' en 'Angel Of Rain (Almost Done)'.
Over dat laatste nummer zegt Ian MacLagan: "Er was een prachtige song die we een paar keer speelden. We hebben het nooit opgenomen en zelfs niet fatsoenlijk gerepeteerd. Het was een moeilijk nummer. We kenden de titel niet, maar we begonnen er een paar keer aan. Hij wou het ons niet leren."




Een slecht begin

Twee dagen later al vliegen ze naar Italië, waar op 28 mei het eerste van de 27 concerten zal plaatsvinden in de Arena di Verona.
Tijdens de allerlaatste repetitie, in het stadion zelf, weigert Dylan ook maar een van zijn eigen nummers te repeteren. Mick Taylor krijgt het op zijn zenuwen. Wanneer hij iets durft te operen over "onprofessioneel gedrag" wordt hij prompt ontslagen. De avond voor de aanvang van de tour!

Zelfs Bob Dylan ziet in dat het niet mogelijk is om korte termijn een vervanger te vinden. De volgende avond staat Mick dan ook netjes op het podium. Het mag niemand verwonderen dat dit misschien wel Dylan's slechtste concert ooit is. Er is geen setlist en de band weet niet welk nummer ze moeten spelen, in welke toonaard of wanneer ze moeten stoppen.

De volgende dag wordt inderhaast een persconferentie georganiseerd, in Villa Cortine in Sirmione. Graham laat een lijst ronddelen met nummers die Dylan "zou kunnen spelen". Op de lijst staan bijna louter “greatest hits” uit de jaren zestig. De jaren zeventig en tachtig lijken nooit te hebben plaatsgevonden. Er is haast geen religieus materiaal opgenomen in de lijst en slechts drie nummer van zijn meest recente cd, Infidels. Er staan ook drie nieuwe titels vermeld: 'Dirty Lies', 'Angel Of Rain' en 'Enough Is Enough'.
Enkel dat laatste wordt ook echt gespeeld. Negen keer zelfs. Maar Dylan slaagt er in elke keer een andere tekst te verzinnen!

Twee dagen later is er een tweede persconferentie in het Club-Haus van het St Pauli Stadium in Hamburg. Dylan ontkent dat de tour nostalgisch is omdat de klemtoon ligt op nummers uit de jaren zestig. "A Tale Of Two Cities is honderd jaar gelden geschreven. Is dat nostalgie? Gewoon weer zo'n stempel."

Op de tour wat op te peppen - de laatste hit van voorprogramma Santana is ook al tien jaar oud - heeft Bill Graham Joan Baez uitgenodigd om mee te komen spelen. Hij heeft haar verzekerd dat Dylan enkele duetten met haar wil brengen.
Bob weet echter van niks en heeft alles behalve zin in duetten met een ex van lang geleden. Wanneer hij die avond ‘I Shall Be Released’ inzet, stapt Joan naar hem toe om, zoals vroeger in één microfoon mee te zingen. Dylan ziet haar komen, stapt achteruit en gaat verder zingen in een andere microfoon.
Na vijf concerten ziet Joan Baez in dat zij niet echt is gewenst en stapt het terug af.


De ommezwaai

Met een vrije dag te overbruggen tussen twee concerten in het Sportpaleis Ahoy, in Rotterdam, schrijft onze favoriete neuzelaar totaal nieuwe teksten voor 'Tangled Up In Blue' en 'Simple Twist Of Fate'. Tegen Bill Flanagan zou hij zelfs onomwonden stellen dat hij de nieuwe lyrics beter vindt dan de originelen. "...Ik veranderde ze niet omdat ik ze stond te zingen en dacht "Oh, die oude woorden vervelen mij." Die oude waren nooit echt gepast. Ik herschreef ze in een hotelkamer ergens. Ik denk in Amsterdam...Toen ik ze de volgende avond zong wist ik dat het er boenk op zat."

Deze nieuwe versies vormen de hoogtepunten van de tour. Het tweede optreden in Rotterdam, op 6 juni is dan ook in niets meer te vergelijken met de eerste shows van de tour, amper een week eerder. De band is op mekaar ingespeeld en Dylan zelf zingt terug met de kracht en souplesse van vroeger. Een opgeluchte Mick Taylor verklaart later dat hij deze reeks concerten het hoogtepunt beschouwt van zijn carrière.

De wijziging komt precies op tijd voor het allereerste optreden van Bob Dylan in België. Op 7 juni 1984 staat hij in het Josaphat Park in Brussel.

Natuurlijk kon ik deze gelegenheid niet aan mij laten voorbij gaan. Net als 17 000 anderen had ik 750 of zelfs 850 Bef (voor de jongeren onder u: respectievelijk iets meer dan 19 of 21 euro) betaald voor mijn toegangsticket tot het vroegere Stade du Crossing. De regen had het veld in een modderpoel veranderd

Het concert begon met een soloset van Joan Baez die een tiental nummers bracht. Na de pauze speelde Santana dan een set van anderhalf uur. Daarvan herinner ik mij alleen dat het mateloos vervelend was. Eindeloze gitaarsolo's werden afgewisseld met al even langdradige percussiebreaks. Geeuw.

De pauzemuziek daarentegen was subliem. Een mengeling van country en blues: Hank Williams, Robert Johnson, Jimmie Rodgers… Ik heb geen idee of Dylan zelf die band had samengesteld of dat er een zeer geïnspireerde DJ op los was gelaten.

Na drie kwartier wachten doken Dylan en zijn begeleiders plots op. Ze trokken meteen van leer met een garage-band-achtige versie 'Highway 61 Revisited', gevolgd door 'Jokerman', 'All Along The Watchtower', 'Just Like A Woman'. Ook 'Maggie's Farm' was rommelig. Allemaal kregen ze een lang instrumentaal einde waarbij Taylor de toon aangaf. Dat was dan ook het enige instrument dat te onderscheiden was in de geluidsbrij.
Pas wanneer wat nieuwe nummers aan bod kwamen, kreeg het genie van dienst achter het mengpaneel eindelijk de klank min of meer in balans gekregen. 'I and I' en 'License To Kill' klonken haast als de studioversies. Maar net toen de zaak op dreef kwam was het tijd voor een pauze. Dylan wandelde het podium af en liet Gregg Sutton één nummer brengen met de band: 'I’ve Got To Use My Imagination'.

Daarna keerde Dylan alleen terug voor een akoestische set. Bij 'Mr. Tambourine Man' werden de aanstekers bovengehaald. Het "no no no" van 'It Ain't Me, Babe' werd massaal meegezongen.
Na 'It's Alright, Ma (I'm Only Bleeding)' werd de band er terug bij gehaald voor het laatste deel. Maar toen begon het ook te moteregenen. Een stevig 'It's All Over Now, Baby Blue' ging vooraf aan een ruwe rocker waarvan ik pas achteraf heb gelezen dat het 'Masters of War' zou zijn geweest. Zo onherkenbaar was het akoestisch folknummer getransformeerd. De slechte klankkwaliteit was er natuurlijk ook niet vreemd aan.
'Ballad Of A Thin Man' werd gevolgd door de nieuwe versie van 'Simple Twist Of Fate'.
'Every Grain Of Sand' vormde een dramatische climax, gevolgd door 'Like A Rolling Stone', compleet met een introductie van de band. Dat was ook zowat het enige wat Bob Dylan die avond zei.

Voor de bissen speelde Dylan weer eerst een akoestische solo-set van twee nummers: 'Tangled Up In Blue' leek pure improvisatie en 'Girl From The North Country' was een onverhoopt hoogtepunt.
Voor de afsluiters kwam Carlos Santana de band bijstaan: 'Love Minus Zero - No Limit', een erg sterk 'Tombstone Blues' en tenslotte een cover van het Willy Nelson nummer 'Why Do I Have To Choose'.
We kregen zeker waar voor ons geld. Dylan en zijn band speelden bijna twee uur en een kwart.


Spanje, Frankrijk en Engeland

Er zijn mensen die van zowat elk optreden van de man uit Duluth, Minnesota een opname hebben verzameld. Volgens die kenners gaf Bob Dylan, op 23 juni 1984, één van de beste concerten uit zijn carrière. Dat gebeurde in het Minestadio F. C in Barcelona. Hij zong er met veel gevoel een twee en een half uur durende show. Hij ging zelfs in op een verzoek van het publiek om 'Senor' te spelen. Het nummer was totaal onvoorbereid, zodat Dylan zelfs eerst de akkoorden moest tonen aan Mick Taylor. Het publiek ging compleet uit de bol.

Op 1 juli staan ze voor 100 000 toeschouwers in het Parc de Sceaux, in Parijs. De Franse zanger Hughes Aufrey komt gitaar meespelen en meezingen op 'The Times Are A-Changin''.

Die avond heeft Dylan nog een andere gast. De Franse schilderes Claude-Angèle Boni slaagt erin in zijn bed te belanden. Ze leerden mekaar drie jaar eerder kennen tijdens de Europese zomertournee van 1981. Toen raakte ze ook al op zijn hotelkamer waar ze portretten van mekaar tekenden.
Op 17 juni had ze hem even backstage kunnen begroten voor het concert in Nice. Tot haar grote verassing droeg hij die avond 'Just Like A Woman' aan haar op.
Maar wanneer Boni de volgende ochtend aan Bob vraagt of ze mee kan reizen naar Grenoble, laat hij haar weten dat ze dat op eigen kosten kan doen.

In Grenoble komt Van Morrison overigens meedoen op 'It's All Over Now, Baby Blue'.

De zes wekende durende tournee wordt afgerond met een reeks optredens in Engeland. Die worden opgenomen voor een liveplaat. Jammer genoeg is het hoogtepunt tegen dan al voorbij. Op 5 juli staan ze in Newcastle. Twee dagen later spelen ze in het Wembley stadium voor 80 000 mensen. Voor de gelegenheid komt Eric Clapton meedoen bij 'Leopard-Skin Pill-Box Hat', Chrissie Hynde probeert achtergrondzang te verzorgen voor de bisnummers en Van Morrison zingt opnieuw mee bij 'It's All Over Now, Baby Blue'.

De tour wordt een dag later afgesloten met een show aan het Slane kasteel in Ierland. U2 doet een verassing optreden.
Bono moest er toch zijn. Het Ierse muziekblad Hot Press had hem gestuurd om er een interview op te nemen met Dylan. Tijdens het gesprek geeft Dylan toe dat hij er soms plezier in heeft "om mensen af te zeiken" en dat het schrijven van de gospelsongs op Slow Train Coming hem "schrik had aangejaagd". Maar wanneer hij Paul Brady ziet voorbijkomen breekt hij plots het interview af om met de folkzanger een praatje te gaan slaan.

En ook hier zijn er weer een aantal gasten: Van Morrison zingt en speelt mee op - u raade het al - 'It's All Over Now, Baby Blue' en 'Tupelo Honey', Bono Vox en Leslie Dowdell zingen mee bij 'Leopard-Skin Pill-Box Hat' en 'Blowin' In The Wind' en Steve Wickham speelt viool op 'Leopard-Skin Pill-Box Hat'.


Real Live

Jammer genoeg heeft Dylan geen lessen getrokken uit het verleden. Net als bij Before The Flood liet hij de laatste drie concerten van de tournee opnemen. In 1984, net als tien jaar eerder was de fut er tegen dan uit en het hoogtepunt gepasseerd. De banden van de optredens in Newcastle, Londen en Slane geven dan ook geen goed beeld van waartoe de zanger en zijn band in staat waren tijdens zijn enige periode “on the road” tussen november ’81 en februari ’86.

In de herfst wordt aan Glyn Johns (producer van onder andere The Beatles en the Eagles, maar ook de vader van Ethan Johns) gevraagd om uit de opnamen een live-plaat te selecteren.

Het resultaat ligt netjes op tijd in de winkel voor de Kerstaankopen: 3 december 1984

Real Live - wat een titel - is samengesteld uit de opnamen van Newcastle, London en Slane Castle. Er staat geen enkel nieuw nummer op, maar wel een grondig herwerkte versie van 'Tangled Up In Blue', waarvan Dylan later verklaard dat dit voor hem de definitieve versie is. Merkwaardig is de enthousiast meegezongen versie van 'It Ain't Me Babe'. Gelukkig is er ook plaats ingeruimd voor twee meer recente nummers: 'I and I' en 'License To Kill'.

De recensenten reageren teleurgesteld en het publiek is ook niet enthousiast: in de Billboard-albumlijst komt de plaat niet verder dan 115. In Engeland blijft Real Live op 54 steken.

Toch is de plaat lang niet zo slecht als soms wel eens wordt beweerd. Vooral 'Highway 61 Revisited ' en 'Maggie's Farm' rocken stevig.






Bob Dylan en band tijdens de repetities in het Beverly Theatre, Los Angeles. Van links naar rechts: Colin Allen, Ian MacLagan, Greg Sutton & Mick Taylor



License To Kill